اساس و هدف متعالي حكومت اميرالمومنين (ع ) را برقراري قسط و عدالت در جامعه تشكيل مي داد. آن حضرت عدالت را به عنوان هدف بزرگ الهي , انساني و اسلامي خود مي دانست و در راه تحقق آن از هر نوع كوششي دريغ نمي داشت . تاريخ بشريت سراغ ندارد رهبري كه اين همه نسبت به تحقق و اجراي عدالت پافشاري و سخت گيري نموده باشد. حضرت براي برقراري آن رنجهاي فراوان برد و جنگهاي قدرت طلبانه و خودسرانه اي بر وي تحميل شد و سرانجام نيز در همين مسير به شهادت رسيد. سخنان حكيمانه آن بزرگوار , در زمينه عدل و قسط , كتابي گويا و مكتبي نوراني براي همه عدالتخواهان و آزاديخواهان عالم تا قيامت است .از آن ميان اينهاست كه بازگو مي شود :

 « العدل افضل سجيه » عدالت برترين خصلت است .

 « العدل حياه الاحكام » عدالت موجب حيات احكام الهي است .

 « يوم العدل علي الظالم اشد من يوم الجور علي المظلوم » روز عدالت بر ستمگر سخت تر است از روز ستم بر مظلوم .

 « كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا » دشمن ظالم باشيد و ياور مظلوم .

 « بئس الزاد الي المعاد العدوان علي العباد » بد زاد و توشه اي براي قيامت تجاوز و دشمني نسبت به حقوق بندگان خداست .